Şimdi kısaca bahsedeyim;
Ampliler çıkış katına göre sınıflandırılırlar demiştik.Yani bir amplinin giriş ve diğer katları ne olursa olsun çıkış katı D sınıfı ise bu ampli D sınıfı ampliler arasında yer alır.
D sınıfı nedir?
Bu sınıfların oluşması transistörlerin çalışma biçimi ve karakteriskliği ile belirlenir...Dlass d nin en büyük avantajı transistörlerin çalışma prensibi ile
alakalı bir durumdur.distorsiyonlu amplilerdir.Q çalışma noktaları
düşük akım bölgesinde seçilirler..böylece daha distorsiyonlu bir sinyal olur ancak kazancımız yükselicektir.bir yükselticinin kalitesi band genişliği ile kazanc çarpımı belirler..
D sınıfı amplilerin band genişlikleri düşük olmasına ragmen kazançları
%70-85 arasında değişmektedir..Transistörlerin çalışma biçimleri darbe
tipidir.Yani istenilen belirli ufak bir frekans aralıgında çalışırlar.
En büyük özellikleri ise az akım ile çok iş yapmalarıdır.Buda tamamen
transistörlerin öalışma prensipleri ve band genişliği ile alakalı bir durumdur.
Ve sinytalin belirli bir bandı işlendiği için kazanç dolaylı olarak yükselir.
Bir örnek vermek gerekirse 25-500hz arasında çalan bir sub ı flat flitre kullanarak sürmek güç kaybından başka birşey değidir...
Dijital ampliler ise sinyalin taşınması ve işlenmesi ile diğer amplar dan ayrılırlar.İçlerinde 32bit,24bit vs şeklinde işlemciler vardır..Aynı zamanda bu işlemci size çok kaliteli bir sinyal sağlıyabilyor.bunun yanı sıra dijital xover ile timig,EQ vs gibi tüm işlemleri gerçekleştirebiliyorsunuz...Gerisi ise hoparlörlerinize kalmış bir durum..Bir binanın temeli sağlam olsunki üstüne kat çıkabilelim...
Dijital olan bir amp aynı zamanda D sınıfı olabililir.
Aklıma sx1250.1 zapco dc serileri gibi..Analog amplara örnek ise mesela xetec p2 olabilir..
Diğer bildiğim A,AB,B sınıfındanda biraz bahsedeyim yeri gelmişken.
A sınıfı amplilerde kazanç önemli değildir.Önemli olan band genişliği ve kalitedir.
A sınıfı ampların bir çoğunun kazancı %20-25 in altındadır.Verimliliği yani kazancı ise özetlemek gerekirse elimizdeki AC sinyalin nekadarının hoparlöre ulaştıgını görmemizi sağlıyan bir kavram olarak karşımıza çıkıyor.
yani kazancınızı arttırdıkca band genişliğiniz ve buna bağlı olarakda kaliteniz düşecektir.(D sınıfında oldugu gibi)
Transistörlerin Q çalışma noktaları yüksek akım bölgelerinde seçilir
buda daha lineer ve distorsiyonsuz bir işlem demek oluyor.
Somut bir örnek vermek gerelirse.Zamanının en kıymetli aletlerinden
olan pioneer 944 ler ile sub süren arkadaşlar bu durumu iyi bilirler.Sistemde her ne kadar güç almış gibi hisssetselerde kısa bir süre sonra amfinin çok ısındıgından yada korumaya geçtiginden dert
yanıyorlardı.Oysaki bu işlemi hoparlörlerine yapmış olsalardı ampliyi
gerçek amacıyla kullanıcaklardı.
B sınıfı ampliler ise basit olarak çalışma prensibi 2 adet
transistörden oluşan bir yükselteç düşündügümüzde bu transitörlerin
birisi AC sinyalimizin pozitif kısmını yukarı diğer transistörümüz ise negatif kısmını aşağı öteler.Bu yüzden B sınıfı amplara Push pull diyorlar.
B sıfını amplar ın A sınıf amplilere göre avantajı daha verimli
olmasıdır.Bunuda aynı band genişliğine sahip 2 amp olarak düşünürsek B
sınıfı tercihi daha avantajlı olacaktr.
Kısaca özetliyecek olursak;
A sınıfı ampliler sinyal boyunca sürekli işlem yapan dolayısıyla kazançları çok düşük kalitesi ve band genişlikleri çok yüksek amplilerdir.Ancak tüm peryod boyunca çıkış akımı olacagından basit tabiri ile "çok akım çeken" aletdir.
B sınıfı amplilerdeki transistör çalışması ise 180 derecelik peryodlar yani sinyalin pozitif ve negatif palsi boyunca çalıştıgı için transistörün kullanıgı akım dolayısıyla güç daha azdır.Buda daha az akım kullarak daha kaliteli yükseltme yapmasını sağlar.
AB sınıfı amplileride az çok kestirmiş olduk..A sınıfına göre
kazançları daha yüksek çektigi akım daha az kalitesi A ya göre biraz daha az olan sınıftır.
Verimleri ise %50-%70 arasında değişmektedir.
Bu türlerden hariç
C,BD,T,Z aklıma gelenler.. T ve Z hakkında bilgim yok C den bhsetmeye
gerek yok.BD ise genelde RF in kuallanım oldugu bir sınıf kazançları yüksek ve yine bir nebze kaliteli bir sinyal...
Kısacası Transitör çok güzel bir icat
Saygılar sevgiler...
